Het gaat niet altijd in één keer. Het sluipt erin.
Je leeft je leven. Je regelt wat geregeld moet worden. Je bent er voor de mensen om je heen. Maar ergens onderweg raak je iets kwijt. Niet zichtbaar voor anderen. Maar voelbaar voor jou.
Een stukje rust. Een stukje richting. Een stukje van jezelf.
Voor veel vrouwen met trauma of PTSS is dit geen tijdelijk gevoel. Het is een sluipend proces dat jaren kan duren voor het echt wordt herkend. Want trauma maakt dat jezelf kwijtraken normaal gaat voelen. De overlevingsstrategieën die ooit nodig waren, aanpassen, doorgaan, niet teveel voelen, worden zo vanzelfsprekend dat je vergeet dat er een andere manier is.
Dit artikel gaat over de vijf signalen die ik het meest zie bij vrouwen die zichzelf zijn kwijtgeraakt door trauma of PTSS. En over hoe de weg terug naar jezelf eruitziet.
Waarom jezelf kwijtraken bij trauma zo geruisloos gaat
Trauma vraagt van je zenuwstelsel om te overleven. Niet om te leven. Niet om te voelen wat je wilt. Niet om aanwezig te zijn bij wie je bent. Maar om te overleven in een situatie die te veel was om volledig te verdragen.
De strategieën die daarbij horen, je aanpassen aan wat anderen nodig hebben, je eigen behoeften naar de achtergrond schuiven, niet te veel voelen zodat je kunt doorfunctioneren, zijn in het moment beschermend.
Maar ze hebben een bijwerking. Ze verwijderen je langzaam van je eigen innerlijk kompas. Van de innerlijke stem die weet wat jij nodig hebt, wat voor jou klopt en welke richting bij jou past.
Hoe langer die strategieën actief zijn, hoe verder de afstand wordt. Tot het punt dat je niet meer weet wat je voelt, wat je wilt of wie je bent als je niet voor anderen zorgt of aan verwachtingen voldoet.
Dat is niet zwakte. Dat is wat trauma doet.
Signaal 1: Je voelt je leeg terwijl aan de buitenkant alles goed gaat
Aan de buitenkant klopt het. Je functioneert. Je hebt werk, relaties, een leven dat er van buiten stabiel uitziet.
Maar van binnen voelt het hol. Alsof je door glas kijkt naar je eigen leven. Alsof je aanwezig bent maar niet echt meedoet. Alsof de dingen die anderen raken, jou niet raken, of in ieder geval niet op de manier waarop je zou willen.
Dit gevoel van innerlijke leegte bij een verder functionerend leven is een van de meest kenmerkende signalen van trauma en PTSS. Het heeft een neurobiologische verklaring.
Langdurige stress en trauma activeren het overlevingssysteem van het brein structureel. In die staat worden emoties en gevoelens gedempt om je te beschermen tegen overweldiging. Het bijeffect is dat ook de positieve, verbindende gevoelens worden gedempt. Je voelt minder verdriet, maar ook minder vreugde. Minder angst, maar ook minder verbinding.
De leegte die je voelt is niet het gevolg van een leven dat niet deugt. Het is een signaal dat je zenuwstelsel al lang in de beschermende stand staat en dat er iets nodig is om dat te laten veranderen.
Signaal 2: Je twijfelt aan alles en vertrouwt je eigen oordeel niet meer
Je denkt veel na. Over keuzes. Over wat je voelt. Over of je reacties wel kloppen. Over of je het goed doet. Hoe meer je nadenkt, hoe minder duidelijk het wordt.
Bij vrouwen met trauma is dit zelfwantrouwen diepgeworteld. Trauma, zeker trauma dat is ontstaan in relaties of situaties waarbij iemand die vertrouwd had moeten worden heeft gekwetst, tast het vertrouwen in het eigen waarnemen aan.
Je hebt geleerd dat wat jij voelde, dacht of wilde niet klopte, gevaarlijk was of niet telde. En die les zit diep. Hij laat je twijfelen aan je intuïtie, aan je grenzen, aan wat je nodig hebt.
Het gevolg: je vraagt bevestiging bij anderen voor dingen die jij eigenlijk zelf zou moeten weten. Je stelt je eigen behoeften uit tot je zeker weet dat ze terecht zijn. Je vertrouwt de rust in je lichaam niet, omdat je geleerd hebt dat rust kan worden verstoord.
Chronische twijfel en zelfwantrouwen zijn geen persoonlijkheidstrekken. Ze zijn overlevingsstrategieën die hun oorsprong vinden in trauma.
Signaal 3: Je lichaam geeft voortdurend signalen die je niet kunt plaatsen
Spanning in je schouders die niet weggaat met rust. Vermoeidheid die niet verdwijnt met slapen. Een onrust van binnenuit die er is, ook als er niets acuuts speelt. Hoofdpijn, maagklachten, hartkloppingen zonder medische oorzaak.
Dit zijn geen willekeurige klachten. Dit zijn signalen van een zenuwstelsel dat chronisch geactiveerd is.
Trauma slaat op in het lichaam. Niet alleen in herinneringen of gedachten. In spierspanning, in adempatronen, in de manier waarop je reageert op prikkels, in de basisspanning die je lichaam dag in dag uit meedraagt.
Je lichaam probeert je iets te vertellen. Dat het te veel is geweest. Dat er iets niet verwerkt is. Dat het rust en veiligheid nodig heeft die het nog niet heeft gehad.
Die signalen worden te vaak genegeerd of weggeschreven als stress, overgevoeligheid of aanstellerij. Maar ze zijn waardevolle informatie. Ze zijn de taal van je innerlijk kompas.
Leren luisteren naar wat je lichaam zegt, zonder overspoeld te raken, is een van de kern vaardigheden in het herstel bij trauma.
Signaal 4: Je leeft voor anderen en bent jezelf vergeten
Je past je aan. Je houdt rekening met hoe iemand anders iets ervaart nog voor je nadenkt over hoe jij het ervaart. Je anticipeert op de behoeften van anderen met een radar die altijd aan staat. En jezelf? Die schuif je naar achteren. Voor later. Als het rustig is. Als er ruimte is.
Die ruimte komt niet.
Dit patroon heeft bij trauma een specifieke oorsprong. In situaties van onveiligheid, of dat nu fysieke onveiligheid is, emotionele verwaarlozing, onvoorspelbare reacties van verzorgers of andere traumatische ervaringen, leer je dat jouw aanwezigheid veiliger is als je weinig ruimte inneemt.
Je leert afstemmen op anderen als overlevingsstrategie. Je wordt hyperalert voor stemmingen, signalen en verwachtingen van mensen om je heen. Niet omdat je zo aardig bent. Maar omdat het ooit veiliger was om te weten wat een ander nodig had dan om te voelen wat jij nodig had.
Die strategie kost je jezelf. Stukje bij beetje. Totdat je merkt dat je niet meer weet wat je eigenlijk wilt, los van wat anderen van je verwachten.
Signaal 5: Je voelt diep van binnen dat er meer in je zit, maar je weet niet hoe je daarbij komt
Onder de vermoeidheid, onder de twijfel, onder de leegte, is er iets anders. Een weten. Een verlangen. Een stille stem die zegt: dit is niet alles. Er zit meer in je. Meer rust. Meer richting. Meer leven.
Dat gevoel is niet inbeelding. Het is je innerlijk kompas.
Het kompas is er nog. Ook na jaren van overleving, aanpassing en jezelf wegcijferen. Het is nooit verdwenen. Maar het is overspoeld geraakt door alles wat trauma met je heeft gedaan.
De weg terug naar dat kompas is niet het vinden van iets nieuws. Het is het herstellen van de verbinding met iets wat er altijd al was.
Wat er werkelijk aan de hand is als je jezelf kwijt bent
Je bent niet kapot. Er is niets fundamenteel mis met je.
Je bent jezelf kwijtgeraakt omdat je zenuwstelsel heeft gedaan wat het moest doen om jou door moeilijke situaties heen te brengen. De strategieën die daarvoor nodig waren, hebben hun werk gedaan. Maar ze kosten je nu iets wat je terug wilt.
Jezelf terugvinden begint niet met harder werken aan jezelf. Het begint met het herkennen van wat er speelt. Met het serieus nemen van de signalen die je lichaam en gevoel je al tijden sturen. En met de bereidheid om ruimte te maken voor wat er werkelijk in je leeft.
Dat is geen grote sprong. Het is een kleine draai. Van weglopen naar luisteren. Van aanpassen naar voelen. Van functioneren naar aanwezig zijn.
Hoe je je innerlijk kompas terugvindt: een eerste oefening
Neem even de tijd voor deze oefening. Niet om iets te oplossen. Om iets te horen.
Ga ergens rustig zitten. Zet je voeten plat op de grond. Adem drie keer langzaam in en uit en laat je aandacht zakken van je hoofd naar je buik.
Stel jezelf daarna drie vragen. Schrijf je antwoorden op als dat helpt, of laat ze gewoon even landen.
Welk van de vijf signalen herken ik het meest in mijn eigen leven?
Hoe lang is dit gevoel er al, als ik eerlijk ben?
Wat probeer ik op dit moment te negeren of uit te stellen?
Er is geen goed antwoord. Er is alleen jouw antwoord. En dat antwoord is de eerste stap terug naar je innerlijk kompas.
De volgende stap: begeleiding bij het terugvinden van jezelf
Jezelf terugvinden na trauma of PTSS is zelden iets wat je alleen doet. Niet omdat je het niet zou kunnen, maar omdat het herstelproces baat heeft bij een veilige plek, een betrouwbare begeleider en een methode die werkt op de laag waar het werkelijk zit: in je lichaam, je gevoel en je overlevingspatronen.
Bij Praktijk DjaleeZ begeleid ik vrouwen die zichzelf kwijt zijn geraakt door trauma of PTSS terug naar rust, richting en verbinding met zichzelf. Via het Innerlijk Kompas, ervaringsgericht en lichaamsgericht, op een tempo dat past bij jouw draagkracht.
Je hoeft het niet helemaal te begrijpen voor je begint. Je hoeft alleen te herkennen dat het tijd is.
Herken je jezelf in deze signalen?
Dan is er een plek waar je hiermee verder kunt. Een plek waar je niet hoeft te functioneren maar mag voelen. Waar de weg terug naar jezelf samen wordt bewandeld.
Zet vandaag een eerste stap
Wil je jezelf écht terugvinden?
👉 Ontdek de online training Innerlijk Kompas
🔗/https://djaleez.com/product/online-training/
Of lees verder:
👉 https://djaleez.com/artikelen/
💜 DjaleeZ
Iedereen draagt een innerlijk kompas in zich.
Ik help je er opnieuw naar te leren luisteren.