Triggers en PTSS: waarom je zo heftig reageert (en hoe je ermee omgaat)

Soms gebeurt het ineens. Iemand zegt iets, je ziet een blik of je komt in een bepaalde situatie terecht en je voelt een sterke reactie opkomen. Spanning in je lichaam, emoties die je overspoelen of een gevoel van paniek. En achteraf vraag je jezelf af: waarom reageerde ik zo heftig?

Bij trauma of Posttraumatische stressstoornis reageert je lichaam op iets dat lijkt op een eerdere ervaring.

👉 Niet bewust
👉 Maar automatisch.

Een trigger kan zijn:
👉 een situatie
👉 een stem
👉 een geur
👉 een gevoel.

Wat je op dat moment ervaart, is vaak geen reactie op alleen het hier en nu. Dit noemen we een trigger. Het is een automatische reactie van je zenuwstelsel, die sneller werkt dan je denken.

Volgens trauma-onderzoek:
✔ worden triggers opgeslagen in het limbisch systeem
✔ reageert het lichaam sneller dan het denken
✔ ontstaat herstel via bewustwording + regulatie.

Je brein maakt op dat moment geen duidelijk onderscheid tussen toen en nu. Wat je voelt, is een oude reactie die opnieuw wordt geactiveerd. Dat kan gebeuren door iets kleins: een toon, een geur, een bepaalde sfeer. Je lichaam herkent iets en schakelt direct over naar bescherming.

Je systeem probeert:
👉 controle te houden
👉 pijn te voorkomen.

Veel vrouwen denken dan dat ze overreageren of dat er iets mis is met hen. Maar wat er gebeurt, is eigenlijk een teken dat je systeem probeert je te beschermen. Het wil controle houden en voorkomen dat je opnieuw pijn ervaart.

Onderzoek naar trauma laat zien dat triggers opgeslagen liggen in het emotionele deel van het brein, het limbisch systeem. Dit deel reageert sneller dan het rationele denken. Daarom voel je eerst, en begrijp je het pas later.

Herstel betekent niet dat triggers ineens verdwijnen, maar dat je leert er anders mee om te gaan. Dat je leert herkennen wat er gebeurt, dat je ruimte creëert tussen gevoel en reactie, en dat je jezelf daarin kunt ondersteunen.

Binnen DjaleeZ werken we vanuit bewustwording en regulatie. Je leert signalen herkennen in je lichaam, vertragen op het moment dat iets opkomt en jezelf stap voor stap begeleiden in plaats van automatisch te reageren.

De volgende keer dat je merkt dat je getriggerd wordt, kun je iets kleins proberen. Stop even, adem rustig en vraag jezelf: is dit van nu, of raakt dit iets van vroeger? Alleen die vraag kan al ruimte geven. Je hoeft jezelf niet te veroordelen om wat je voelt. Je mag jezelf leren begrijpen. En juist daarin ligt de eerste stap naar rust.

Oefening: De pauze tussen trigger en reactie

Deze oefening helpt je om ruimte te creëren op het moment dat je getriggerd wordt. De volgende keer dat je merkt dat er iets opkomt:

👉 spanning
👉 emotie
👉 irritatie
👉 paniek.

Stop even.

Letterlijk. Al is het maar 5 seconden. Leg je hand op je lichaam (bijv. borst of buik). Adem langzaam in… en nog langzamer uit.

Stel jezelf dan deze vraag: 👉 “Wat gebeurt er nu in mij?”

Niet:

  • waarom
  • wat moet ik doen.

Maar alleen: 👉 wat voel ik?

Misschien merk je:

  • spanning
  • warmte
  • druk
  • verdriet.

Blijf daar even bij. Daarna kun je jezelf nog één vraag stellen:

👉 “Is dit van nu… of raakt dit iets ouds?”
👉 Wat je op deze manier doet: Je doorbreekt op deze wijze de automatische reactie en creëert bewustzijn en keuze.

Herken je jezelf hierin? Je hoeft hier niet alleen doorheen.
Heftig reageren betekend niet dat je het fout doet. Het betekent dat je zenuwstelsel nog in de overlevingsstand staat. Dat is niet iets om te overwinnen door wilskracht, maar iets wat je stap voor stap kunt leren reguleren.

Bij Praktijk DjaleeZ werk ik met vrouwen die vastlopen in triggers en PTSS. Via het Innerlijk Kompas leer je je reacties herkennen, je systeem kalmeren en vanuit rust te handelen in plaats van vanuit overleving.

Start met het online traject:
👉DjaleeZ’s Innerlijk Kompas (€295)

Of werk persoonlijk met mij:
👉1-op-1 traject (€995)

💜 DjaleeZ